Educatie

Natuureducatie

Natuureducatie kan een gezonde mens-natuurrelatie bevorderen, waarbij het welzijn van zowel mens als natuur wederzijds kunnen toenemen en bloeien. In de huidige tijdperk, het Antropoceen genoemd, lijdt de natuur en degradeert het biotoop door menselijke inspanningen. Tegelijkertijd raken kinderen steeds meer vervreemd en fysiek verwijderd van ‘de natuur’. Door hun stedelijke levensstijl en de degradatie van de natuurlijke wereld wordt dit echt een belemmering. Als gevolg hiervan neemt hun waardering en zorg voor het milieu af. Stichting ReGeneratie constateert dat een diep begrip van ecologische relaties cruciaal is voor een gezonde samenleving van mens en natuur op deze planeet.

Milieubewustzijn vergroten

Natuureducatie is een essentiële stap om het milieubewustzijn te creëren en te vergroten en is noodzakelijk om de vereiste actie te ondernemen tegen de dreigende milieucrisis waarmee de wereld wordt geconfronteerd. Bovendien is bewezen dat er sociale en psychologische voordelen zijn voor de ontwikkeling van kinderen als ze tijd in de natuur doorbrengen. Die kinderen kunnen hun energie kwijt, een eco-bewustzijn creëren, hun cognitieve vaardigheden ontwikkelen en hun studie-efficiëntie verbeteren. Momenteel zijn er veel initiatieven die erop gericht zijn kinderen naar buiten te krijgen op een zinvolle manier om een gezonde relatie te bevorderen tussen kinderen (mensen) en de natuur.

Ecoliteracy

Een van de opkomende trends is het geven van natuureducatie op locatie in voedselbossen. Voedselbossen zijn gesloten ecosystemen, wat betekent dat ze “zelfvoorzienende ecosystemen” zijn door het hergebruik van alle beschikbare energiebronnen, in het bijzonder door middel van kringlopen waarin kooldioxide, brandstof en afvalstoffen worden omgezet in zuurstof, water en voedsel. Binnen voedselbossen worden eetbare en vruchtdragende planten in een ontwerp gebracht waarin verschillende vegetatielagen naar een complexe bosecosysteem neigen.

Meestal is het doel van een voedselbos om gezond en duurzaam voedsel te produceren voor kleine gemeenschappen en tegelijkertijd de omgeving. Maar wat blijkt is dat deze bossen ook zeer geschikt zijn voor kinderen om plezier te hebben, om met elkaar en anderen te leren communiceren, en om kennis te verwerven over ecologische principes. Langs deze lijn is het concept Ecoliteracy (ecogeletterdheid) bij ons in het voedselbos beginnen groeien. In een notendop is ecoliteracy een vorm van milieuwetenschap en ecologie die tot doel heeft een duurzame menselijke natuur te creëren en werkt op die manier ook aan de hervorming van het onderwijssysteem. Met een ecoliteracy bril op leer je niet alleen het landschap lezen en de relaties tussen alle (niet) levende componenten, maar leer je ook de innerlijke landschappen van onszelf ontdekken. Voedselbossen zijn geschikte ruimtes om ecoliterate te worden vanwege de complexiteit van hun (socio-)ecologische processen die de ontwikkeling van een kritische systeemdenker stimuleren. Het begrijpen van alle componenten is ook een middel om in contact te komen met de natuur op een empathische en spirituele manier. De nieuwe aanpak om voedselbossen in te zetten als een onderwijsomgeving voor ecoliteracy wordt expliciet ontwikkeld door Voedselbos Droevendaal (DFF) via het Ecoliteracy Program Droevendaal. Kinderen die deelnemen aan het programma bezoeken het voedselbos 20 keer per jaar verspreid over het hele jaar en blijven gemiddeld 2 jaar betrokken. Zo volgen ze de natuurlijke cyclus van plantengroei, van zaailing tot verval. Ze leren door middel van spelletjes, tuinprojecten, theorie, nieuwsgierigheid en door vragen te stellen. Kinderen worden aangemoedigd om via praktische taken verbinding te maken met het land. Ze worden ook opgeleid om te herkennen waar voedsel vandaan komt, hoe het wordt verbouwd en wat een gezond ecosysteem is. Dit alles gebeurt in een sociale en open setting met een groep gemotiveerde WUR studenten.