Organisatie
Missie
Stichting ReGeneratie is begin 2022 opgericht vanuit het proefproject voedselbos Droevendaal aan de Wageningen Universiteit (WUR). De stichting ontwikkelt kennis en praktijkervaring voor de professionalisering van kleinschalige complexe agroforestry. Stichting ReGeneratie onderzoekt deze systemen om een serieus antwoord kunnen bieden voor vraagstukken rondom voedsel, biodiversiteit en bewustzijnsverandering. Met name om de jongere generatie van toekomstboeren middelen te geven voor de realisatie van kleinschalige, regeneratieve voedsel gemeenschappen.
Achtergrond
Klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, bodemdegradatie en sociaal-economische kwetsbaarheid – langzaam worden de lang aangekondigde vraagstukken rondom duurzaamheid een voelbare realiteit voor de Westerse wereld. Gelukkig zien we steeds meer aandacht voor regeneratieve praktijken in de landbouw, waaronder voedselbossen. De laatste jaren schieten ze als paddenstoelen uit de grond. Daarin zien we enerzijds veel ‘romantische’ hobbymatige projecten en anderzijds ‘rationele’ rijenteelten op grotere schaal. Welke vorm en schaal geschikt is om voedselbossen productief, rendabel en toegankelijk te maken is nog een groot vraagstuk dat contextafhankelijk is. Ook liggen er nog veel vragen over geschikte soorten en rassen, aanleg, oogst en beheer, vermarkting en de waarde van voedselbossen voor andere doelen zoals educatie en zorg.
Visie
Stichting ReGeneratie onderzoekt deze vragen met een focus op kleinschalige complexe agroforestry systemen tot 5 hectares. Hoe kunnen deze ontworpen kunnen worden tot productieve, rendabele en sociaal aantrekkelijke ecosystemen met een hoge natuurwaarde? Juist kleinschalige systemen hebben de potentie om meerdere functies te bedienen. Ze passen gemakkelijker in dichtere bevolkingskernen waardoor mensen weer in contact komen met hun voedsel, hun omgeving en elkaar. Kleine voedselbossen lenen zich bij uitstek voor zelfoogst door burgers en eventueel creatief eigenaarschap binnen een coöperatie. Dit helpt bij de beheersing van de kostprijs voor de boer, stimuleert verbinding van jong en oud met hun voedsel en daagt hen uit om na te denken over grondgebruik en bezit. Bovendien bieden kleinschalige systemen ruimte tot een grotere gewas diversiteit omdat op kleine schaal meer complexiteit beheerd kan worden.
Ook kunnen binnen grotere projecten meerdere kleinschalige systemen met variërende gewassen en functies gecombineerd worden, wat leidt tot veerkrachtige, biodiverse ecosystemen, risicospreiding voor de boer(in). Tot slot is toegang tot kleine stukken land voor een nieuwe, jonge generatie boeren gemakkelijker te realiseren. Deze jonge generatie hebben we hard nodig in de landbouw. De gemiddelde Nederlandse boer is 55 jaar oud. Voor jongeren is het moeilijk om aan land te komen en gangbare teelt is vaak ook niet of amper rendabel zonder subsidies. Middels onze projecten bieden wij jonge ondernemers toegang tot land en de nodige kennis om deze nieuwe, complexe systemen te ontwikkelen. Op deze site bouwen wij aan een open source kennis platform voor iedereen.
Complexe agroforestry en voedselbossen
Waarom de term complexe agroforestry in plaats van voedselbossen? Eigenlijk is het idee van een voedselbos al duizenden jaren oud en bestaan er wereldwijd vele variaties. De Green Deal definitie van voedselbossen is belangrijk om het concept te beschermen en af te kaderen. Maar er zijn variaties op het concept die niet precies voldoen aan de definite, maar toch zeker functioneel en waardevol zijn. Zo kunnen eenjarige gewassen of dieren soms wel passen in een systeem met overwegend meerjarige (houtige) gewassen. Daarom kiezen wij voor complexe agroforestry om ruimte te creeen voor variatie en mogelijke nieuwe vormen. Het is belangrijk voor de innovatie van voedselbossen om het concept nog niet dicht te timmeren. De term complexe agroforestry sluit ook beter aan bij internationaal onderzoek naar agroforestry systemen.