Met 26 betrokken partners vormt deze Publiek Private Samenwerking (PPS) het grootste meerjarige onderzoeksprogramma naar agroforestry binnen de Nederlandse context van de komende jaren. Stichting ReGeneratie treedt hierbij op als penvoerder van het consortium. 

Van niche naar gevestigde praktijk

Agroforestry krijgt in Nederland steeds meer aandacht als mogelijke route naar een weerbaarder en toekomstbestendig landbouwsysteem. Tegelijkertijd bestaan er nog veel vragen over de praktische, economische, ecologische en maatschappelijke inpassing van bomen en struiken in het agrarisch landschap. Binnen het project Agroforestry in diverse vormen: van niche naar gevestigde praktijk werken onderzoekers, agrarisch ondernemers, overheden en maatschappelijke organisaties samen aan het verder ontwikkelen en verankeren van kansrijke agroforestry bedrijfsmodellen. De PPS bouwt voort op eerdere onderzoeksprojecten rond agroforestry in akkerbouw, dierhouderij en voedselbossen, evenals op de praktijkervaringen binnen regionale agroforestry netwerken en pilotbedrijven. Het centrale doel van het project is om agroforestry door te laten groeien van een nichepraktijk naar een breed gedragen en gevestigde landbouwpraktijk. Daarbij staan verschillende vormen van agroforestry centraal, waaronder silvoarable systemen, silvopastorale systemen en voedselbossen.

Brede integratie

Binnen het project wordt onderzocht hoe bomen en struiken optimaal geïntegreerd kunnen worden op landbouwbedrijven — zowel bedrijfseconomisch, agro-ecologisch, landschappelijk als maatschappelijk. Het project richt zich onder andere op vragen rondom biodiversiteit, klimaatadaptatie, dierwaardigheid, koolstofopslag, productkwaliteit, ketenvorming en verdienmodellen. Daarnaast wordt gekeken welke vormen van agroforestry passen binnen verschillende landschappen en regionale opgaven, en welke beleidsinstrumenten nodig zijn om opschaling mogelijk te maken.

Werkpakketten

De PPS bestaat uit drie inhoudelijke werkpakketten. In het eerste werkpakket wordt via veldonderzoek en metingen op praktijkbedrijven onderzocht welke effecten agroforestry heeft op opbrengsten, biodiversiteit, microklimaat, koolstofopslag en dierwaardigheid. Hierbij wordt onder andere gewerkt met agroforestry proeven in Lelystad en praktijkbedrijven verspreid over Nederland. In het tweede werkpakket staan ondernemerschap, ketenvorming, productverwerking en onderwijsontwikkeling centraal. Samen met ondernemers en ketenpartners wordt onderzocht welke randvoorwaarden nodig zijn voor succesvolle implementatie van agroforestry producten en bedrijfsmodellen. Het derde werkpakket richt zich op integrale en landschappelijk ingebedde ontwerpen, waarin agroforestry gekoppeld wordt aan regionale maatschappelijke en ecologische doelen.

Rol van Stichting ReGeneratie

Stichting ReGeneratie levert binnen alle werkpakketten een actieve bijdrage. Binnen WP1 draagt Stichting ReGeneratie bij aan praktijkgericht onderzoek en monitoring van complexe agroforestry systemen. Binnen WP2 ligt de focus op ondernemerschap, ontwerpprincipes, ketenvorming en de vertaling van praktijkervaring naar toepasbare kennisproducten. In WP3 werkt Stichting ReGeneratie mee aan integrale ontwerpprocessen en gebiedsgerichte agroforestry ontwerpen, waarbij ecologische, maatschappelijke en economische doelen samenkomen. Daarnaast vervult Stichting ReGeneratie als penvoerder een verbindende rol tussen praktijk, onderzoek en regionale netwerken.

De PPS loopt van 2026 tot en met 2030 en brengt een brede coalitie samen van kennisinstellingen, provincies, agrarische organisaties, maatschappelijke organisaties, terreinbeheerders, financiële instellingen en ketenpartijen. Door praktijkonderzoek, ontwerp, monitoring en kennisdeling te combineren wil het project bijdragen aan de verdere professionalisering en opschaling van agroforestry in Nederland.